Kofsha-Gjuri \ Luksacioni i Gjurit

 

LUKSACIONI I GJURIT
 
 
      
 
 
 
PĖRSHKRIMI
·   Pėrcaktohet nga pozicioni i tibies nė lidhje me femurin distal:
- Dislokimi anterior:
·   Pėrbėn pjesėn mė tė madhe e rasteve, rreth 60%
·   Hiperekstension i gjurit
·   Ēarja e kapsulės posteriore nė 30o
·   Ēarja e ligamentit kruciat tė pasmė (PCL) dhe e arteries poplitea (PA) ndodh nė 50o
- Dislokim posterior:
- Goditje e drejtpėrdrejtė nė tibien anteriore me gjurin e pėrthyer 90o, “dėmtimet nga pėrplasja me kroskotin”.
• Ligamenti kruciat i pėrparmė (ACL) zakonisht nuk preket 
- Dislokimi medial:
• Tensionimi nė pozicion varus shkakton lacerim tė ACL, PCL dhe ligamentit kolateral lateral (LCL)
- Dislokimi lateral:
• Tensionimi nė pozicion valgus shkakton lacerim tė ACL, PCL dhe ligamentit kolateral medial (LCL)
·   Dėmtimet shoqėruese:
- Dėmtimi i arteries popliteale (PA)
·         PA ndodh nė 35% tė nxjerrjeve
·         Dėshtimi pėr t’u rivaskularizuar brenda 6-8 orėsh:
      Rreziku pėr amputacion shkon nė 90%
·         Nxjerrja nga ana e pasme shkakton tėrheqje nė PA dhe shkakton kontuzion, ose dėmtime minimale, e cila mund tė ēojė nė trombozė tė vonuar.
- Dėmtimi nervit peroneal:
·         Mė pak i shpeshtė se dėmtimi PA
·         Nėse ėshtė i pranishėm, duhet tė pėrjashtohet dhe njė dėmtim i arteries  
·         Ulje e ndjeshmėrisė nė hapėsirėn e parė interdigitale, pamundėsi pėr tė bėrė dorsifleksionin e kėmbės
·         Prognozė jo e mirė pėr shėrim
·         Dislokimi medial shkakton dėmtime nėpėrmjet tėrheqjes sė nervave
·         Dėmtimet rotatore kanė njė incidencė tė lartė pėr tėrheqje dhe prerje transversale
 
ETIOLOGJIA
Dėmtimet me impakt tė lartė si ato nga pėrplasjet me mjete motorike, aksidentet automobilistike tė kėmbėsorėve dhe dėmtimet sportive (mė shpesh te futbollistėt).
 
DIAGNOZA 
 
SHENJAT DHE SIMPTOMAT
·   Deformim shumė i madh i gjurit
·   Gjuri ėshtė mjaft i paqėndrueshėm nė planin AP ose nė tensionimet nė pozicion varus/valgus
·   Mungesa e pulsit distal:
- Dėmtimi i arteries popliteale ėshtė shqetėsimi kryesor
·   Shenjat e ishemisė distale:
- Zbehja, parestezia, dhimbja, paraliza
 
EKZAMINIMET THELBĖSORE
·   Historia e mekanizmit tė dėmtimit
·   Ekzaminimi fizik i kujdesshėm dhe komplet:
- Pulsi — palpimi, Doppleri, treguesi brakiokrural (ABI) dhe rimbushja kapilare.
- Neurologjike ― ndjeshmėria nė hapėsirėn e parė dhe nė gishtin e madh, lėvizja e gishtit tė madh, dorsifleksioni i kėmbės
·   Radiografi e PA dhe e gjurit nė projeksion anėsor.
·   Tė pėrsėritet ekzaminimi, nėse bėhen pėrpjekje pėr ta rregulluar pa kirurgji.
 
TESTET
Imazheria
·   Radiografi nė projeksion PA/lateral tė gjurit
·   MRI brenda javės sė parė tė dėmtimit, pėr tė pėrcaktuar dėmtimin e ligamentit 
 
Procedurat diagnostike/kirurgjia
·   ABI—gjasat pėr dėmtim tė rėndė arterial qė do tė kėrkojė ndėrhyrje kirurgjikale konsiderohen tė ulėta nėse janė ≥ 0.9
·   Echo Doppler e enėve periferike
·   Arteriograma duhet marrė nė konsideratė:
– Kur kemi shumė dyshime pėr dėmtim tė PA
– Puls i dobėt ose perfuzion distal pas riparimit
– Dėmtim i nervit peroneal
– Simptoma tė ishemisė, pavarėsisht pulsit normal 
 
DIAGNOZA DIFERENCIALE
• Frakturė kondilare e tibies
• Frakturė suprakondilare e femurit
• Frakturė me shkėputje e ligamentit/tendinit
 
TRAJTIMI
PĖRPARA SHTRIMIT NĖ SPITAL
• Menaxhimi rrugėve tė frymėmarrjes, frymėmarrjes dhe qarkullimit tė gjakut (ABC-tė)
• Ėshtė i rėndėsishėm dokumentimi i pulsit dhe i pėrgjigjes motore
• Tė vihet gjuri nė allēi, nė pozicion tė lehtė fleksioni, pėr tė parandaluar tėrheqjen e PA ose kompresionin.
 
STABILIZIMI FILLESTAR
• ABC-tė, veēanėrisht kur ndodh aksident me mjete motorike ose pėrplasje kėmbėsor-automjet.
• I jepen lėngje, sepse hipotensioni mund ta ndryshojė pulsin dhe perfuzionin nė pjesėn distale.
• Riparim i mbyllur, i menjėhershėm, pėr ndonjė ishemi tė gjymtyrėve.
• Kėshillim sa mė i shpejtė me kirurgun nė rastet me dėmtime tė hapura, ose kur kemi mjaft dyshime pėr dėmtim tė arteries.
 
TRAJTIMI NĖ REPARTIN E URGJENCĖS
• Riparim i mbyllur nėpėrmjet tėrheqjes gjatėsore dhe vendosjes sė femurit nė pozicionin e saj, pa ushtruar presion nė fosėn popliteale.
• Imobilizimi me vendosje nė allēi tė pjesės sė prapme tė kėmbės/gjurit, me gjurin nė fleksion 15-20o.
• Tė ripėrsėritet ekzaminimi neurovaskular, pas manipulimit dhe nė intervale tė shpeshta.
• Analgjezikė IV pėr qetėsimin e pacientit.
• Konsulta me kirurgun: dėmtimet e hapura, dėmtimet e PA, ose pamundėsia pėr t’u bėrė riparimi i mbyllur.
 
ORGANIZIMI
Kriteret e pranimit nė spital  
Tė gjithė pacientėt kanė nevojė pėr observimin e perfuzionit tė gjymtyrės dhe riparimin e PA, nėse ėshtė e nevojshme.
 
Kriteret e nxjerrjes nga spitali
Duhet qė tė gjithė pacientėt tė lejohen pėr tė dalė nga spitali.
 
Kriteret pėr referime tė tjera
Riparimi pėrfundimtar i dėmtimeve tė ligamenteve:
• Zakonisht pėr 3 javė
• Kirurgjia me artroskopi kundėrindikohet pėr 2 javėt e para pas dėmtimit, pėr tė parandaluar sindromėn e kompartimentit.
 
Follow us on Social Network
Follow us on the internet
facebook - hmustafaozdemircom
Copyright 2012
 
 
Kurtkoy, Pendik, Istanbul, Turkiye
Phone: +386 49 168 422