Kyci i Kembes- Kemba \ Ndrydhja e Kycit te Kembes

 

DISTORSIONI I KYĒIT TĖ KĖMBĖS
 
PĖRSHKRIMI
Dėmtime tė mbajtėsve tė ligamenteve tė kyēit tė kėmbės.
Artikulacioni i kyēit tė kėmbės ėshtė njė artikulacion thelbėsor i pėrbėrė nga tibia, fibula, dhe talusi.
Dėmtimet mund tė renditen nga tėrheqjet me dėmtime mikroskopike (grada I) nė kėputjen e pjesshme (grada II) deri nė kėputjen e plotė (grada III)
 
ETIOLOGJIA
- Dėmtime invertuese ose evertuese tė kyēit tė kėmbės.
- Pėrplasjet me shumė forcė
- 85-90 % e pėrdredhjeve tė kyēit tė kėmbės pėrfshijnė ligamentet lateral:
Tibiofibular i pėrparshėm (ATFL)
• Tibiofibular i pasmė (PTFL)
• Kalkaneofibular (CFL)
Zakonisht vijnė si pasojė e njė dėmtimi invertue
ATFL dėmtohet mė shpesh.
Nė se kyēi dėmtohet nė njė pozicion neutral, CFL dėmtohet mė shpesh.
PTFL rrallė dėmtohet si i vetėm
- Dėmtimet e ligamentit deltoid (qė lidh maleolusin medial me talusin dhe kockėn
 navikulare) janė zakonisht pasojė e njė dėmtimi evertues:
Shpesh bashkėshoqėrohet me shkulje tė maleolit medial ose vendfiksimit tė talusit
Rrallė gjendet si njė dėmtimi i vetėm
Dyshohet pėr bashkėshoqėrim me thyerje tė maleolusit lateral ose thyerje tė pjesės proksimale tė fibulas (Fraktura kockore Maisonneuve).
- Copėzimi i sindesmozave (dėmtime tė ligamenteve tibiofibular ose tė ligamenteve
 interosseous tė kėmbės):
Ndodh me shpesh nė sportet me pėrplasje trupore
Dėmtimet e sindesmozave (“pėrdredhjet e sipėrme tė kyēit”) kanė njė sėmunshmėri mė tė lartė dhe mundėsi mė tė madhe pėr ndėrlikime afat gjata
 
Konsiderata pediatrike
Fėmijėt mė tė vegjėl se 10 vjeē me dėmtime tė dhimbshme traumatike tė kyēit dhe pa shenja radiologjike pėr thyerje tė kockave ka shumė mundėsi tė kenė njė thyerje Salter Harris tip I.
Ligamentet janė aktualisht mė tė forte se sa epifiza e hapur
  
 
DIAGNOZA
 
SHENJA DHE SIMPTOMA
 
 
Historia e sėmundjes
- Historia e sėmundjes mund tė tregojė pėr tipin e dėmtimit tė hasur dhe duhet tė tregojė
 pėr:
Kohėn e dėmtimit
Mekanizmin
Praninė e njė zhurme kėrcitėse “paf” ose “krak”
Historia pėr trauma tė mėparshme
Gjėndja shėndetėsore e ndėrmjetme (p.sh., sėmundje tė kockave ose artikulacioneve)
Trajtimet e pėrdorura pėrpara se tė arrij
Aftėsia pėr tė mbajtur pesha pasvijueshmėrisė tė dėmtimit
 
Ekzaminimi fizik
Ka si qėllim pėrcaktimin e paqėndrueshmėrisė tė artikulacionit dhe ēdo dėmtimi bashkėshoqėrues:
 - Vini re praninė ose mungesėn e zbutjes tė kockės nė cepin e pasėm tė maleolit
   medial ose lateral si dhe tė kockės tė pestė metatarsale.
Dokumentoni gjendjen e tufės neurovaskulare ne kushtet e dėmtimit.
Vlerėsoni shkallėn e motivimit tė pjesės tė dėmtuar dhe krahasoni atė me pjesėn e padėmtuar.
Ushtrimet stresuese nė DU kufizohen nga dhimbja dhe mund tė fshehė dėmtimin e ligamentit
Ushtrimi i presionit ndihmon nė identifikimin e dėmtimeve tė sindesmozės:
- Ushtroni presion tė njėkohshėm mbi tibia dhe fibula duke shtrėnguar nė mesin
 e tyre; dhimbja qė ndjehet nė kyē tregon pėr pozitivitetin e provės.
 
EKZAMINIMET THELBĖSORE
- Rregullat e kyēit tė kėmbės sipas Ottawas, njė strategji pėrzgjedhėse pėr tė mundėsuar
 njė radiografi tė kyēit tė kėmbės te tė rriturit, tregojnė se radiografitė janė tė pa
 nevojshme me pėrjashtim tė rasteve kur njė nga kėto mė poshtė ėshtė e pranishme:
  • Zbutja kockore prej 6 cm nė cepin e poshtėm apo tė sipėrm tė maleolusit distal
  • Zbutja kockore pėrgjatė bazės tė kockės tė pestė metatarsale ose navikulare
  • Paaftėsia pėr tė bėrė katėr hapa tė njėpasnjėshėm pa ndihmė, menjėherė pas dėmtimi ose nė DU
- Kėto rregulla janė bėrė tė vlefshme pėr tu pėrdorur nga vetė autorėt por edhe nga grupe
 tė pavarur mjekėsh nė Shtetet e Bashkuara, Mbretėrine E Bashkuar, Francė dhe vende tė tjera.
 
TESTET        
Imazheria
Dėmtimet e kyēit duhet t`i nėnshtrohen radiografisė nė se dyshohet pėr thyerje.
Radiografitė stresuese pėrdoren rrallė nė DU dhe nuk duhet tė kėrkohen tė bėhen vazhdimisht vetėm nė se kjo kėrkesė vjen nga mjeku specialist.
 
DIAGNOZA DIFERENCIALE
Thyerjet e kyēit (lateralisht, medialisht, ose prapa maleolusit) ose zhvendosjet
Dėmtimet e tendinit tė Akilit
Thyerjet kockore Maisonneuve
Thyerja e kockės trigonum
Thyerja e kockės tė pare metatarsale (thyerja Jones)
Thyerja transkondrale talare
Zhvendosja e tendinit peroneal ose dėmtimi i tij
 
TRAJTIMI
 
             
 
 
 
PĖRPARA SHTRIMIT NĖ SPITAL
Imobilizoni anėsinė ashtu sikundėr kėrkohet
 
STABILIZIMI FILLESTAR
Parandaloni dėmtimet e mėtejshme; shmangni mbajtjen e peshave nė se shkakton dhimbje.
PAPN (pushim, akull, kompresion , ngritje anėsie)
 
TRAJTIMI NĖ REPARTIN E URGJENCĖS
Trajtimit synon zvogėlimin e dhimbjes dhe rikthimin e nė veprimtarinė jetėsore normale pa dhimbje shoqėruese afat gjatė apo lirshmėri tė artikulacionit.
Sigurimi i ndihmės pėr tė filluar sa mė shpejt lėvizjen dhe trajtimi funksional:
 - Kyēet e pa stabilizuar (p.sh., grada III) ose ato me dhimbje tė forte mund tė
 pėrfitojnė nga imobilizimi pėr kohė tė shkurtėr ndjekur rikthimi i menjėherė-
 shėm drejt trajtimit funksional.
Distorsioni i gradės I ose II mund tė trajtohen nga pikėpamja e pėrmirėsimit funksional (bandat elastike, shinat, shinat me xhel, etj.):
- Tė dhėnat kanė treguar se shina e varur ose shina me xhel mund tė jenė mė tė
mira nė pėrdorim se sa rrobat bandazhuese elastike
• Distorsioni i gradės tė III-tė mund tė trajtohen nėpėrmjet imobilizimit(shine e pasme me veshjet e gjera Jones) dhe kėshillimi ose diskutimi sa mė i shpejtė i rastit me ortopedin.
Patericat mund tė nevojiten fillimisht pėr tė siguruar rehatinė, por gjithashtu inkurajojnė mbajtjen e peshave siē mund tė mbahet nė gradėn I dhe II.
Kur tė jetė zgjidhur problemi i dhimbjes tė mėnjėherėshme dhe enjtjes, duhen filluar ushtrimet pėrforcuese dhe trajnimet proprioceptive (p.sh., trau i ekuilibrit, ecja pėrgjatė rrathėve tė vegjėl) pėrmirėsojnė fortėsinė dhe funksionin e kyēit dhe parandalojnė ridėmtimin.
Veprimtaritė e plota sportive mund tė rifillohen vetėm kur vrapimi dhe rrotullim realizohen pa dhimbje.
Imobilizimi i kyēit, shinat e varura, ose shinat me xhel zvogėlojnė mundėsinė e rikthimit tė dėmtimeve nė sportet me rrezik tė lartė si basketbolli, volejbolli, futbolli amerikan, dhe vrapimi
 
 
Follow us on Social Network
Follow us on the internet
facebook - hmustafaozdemircom
Copyright 2012
 
 
Kurtkoy, Pendik, Istanbul, Turkiye
Phone: +386 49 168 422